#ကိုဗစ်ကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာမေးခွန်းများ (20.7.21)
#Clothes&CarWash
=================================
1. ကိုဗစ်ပိုး နေရောင်ခြည်နဲ့ တွေ့ရင် ဘယ်အချိန်လောက် ဆိုရင် ပိုးသေနိုင်ပါသလဲ? အပြင်က ဝယ်ယူလာတဲ့ အစားအသောက်များနှင့် ရယ်ဒီမိတ်အထုပ်များကို အချိန်ဘယ်လောက် နေလှမ်းပြီး အသုံးပြုရင် ရနိုင်ပါသလဲ ခင်ဗျာ?- နေရောင်ခြည်သည် ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးကို သေစေသည်ဟူသော #သက်သေအထောက်အထားမရှိပါ။
- ထို့ကြောင့် ကိုဗစ်-၁၉ ပိုး သေစေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ပြင်ပမှ ယူလာသော ပစ္စည်းများကို နေလှမ်းခြင်း၊ နေပူထွက်ခံခြင်း လုပ်ဖို့ မလိုအပ်ပါ။
မှတ်ချက်။ #VitaminD ရလို၍ နေပူခံချင်လျှင်တော့ မနက် ၁၀ နာရီမှ နေ့လယ် ၂ နာရီအတွင်း (နွေရာသီဖြစ်လျှင်) ၁၀ မိနစ်၊ (ဆောင်းရာသီဖြစ်လျှင်) မိနစ် ၃၀ အထိ နေရောင်ဒဏ် ခံနိုင်ပါတယ်၊ ထို့ထက်ပို၍ နေပူခံလျှင်တော့ အရေပြားနှင့်ဆိုင်သော ရောဂါအန္တရာယ် ရှိသည်ကို #သတိပြုပါ- အပြင်မှ ယူလာသော ပစ္စည်းများကို ပိုးသတ်ဖို့ လို/မလိုကို ဤပိုစ့် မေးခွန်း ၁ တွင် ဖတ်ရှုပေးပါ
2. COVID 19 ပိုးက အပူချိန်ဘယ်လောက်မှာဆို သေလဲ ခင်ဗျာ?- ယေဘုယျအားဖြင့် အပူချိန် 70⁰C (158⁰F) သည် ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးကို လျင်မြန်စွာ သတ်ဖို့ ထိရောက်ပါသည်။ သို့သော် ဤအပူချိန်သည် ရှိသည့် #ပိုးပမာဏနှင့် ပိုးရှိရာ #မျက်နှာပြင်ကို လိုက်၍ ပိုးလုံးဝကုန်စင်အောင် သတ်နိုင်ရန် ကြာချိန် ကွာခြားမှု ရှိပါသည်။
- ပမာအားဖြင့် ဆိုရသော် လေ့လာတွေ့ရှိချက် စာစောင်တစ်ခုအရ ထိုအပူချိန်၌ ပိုးသတ်ရန် ဓာတ်ခွဲခန်းထဲတွင် ၅ မိနစ်ကြာမျှသာ ကြာသော်လည်း N95 mask ကို ပိုးသတ်ရန်မူ အချိန် ၁ နာရီမျှ ကြာမြင့်ပါသည်။
Ref:
3. မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျ၊ အခုတလော COVID positive ဖြစ်လို့ (သို့) ထွက်ဝယ်ရ အခက်အခဲရှိပြီး လိုအပ်တဲ့ ဆေးဝါးရိက္ခာလေးတွေကို အပြင်ထွက်မဝယ်နိုင်လို့ volunteer လုပ်ပြီး လိုက်ပို့နေတဲ့ လူငယ်လေးတွေလည်း ရှိပါတယ်ဗျ၊ အဲလိုလူငယ်လေးတွေအတွက် ပစ္စည်းလေးတွေ လိုက်ပို့ပေးတဲ့အခါ ဘယ်လိုကာကွယ်ပြင်ဆင်မှုလေးတွေ လုပ်သင့်ပါလဲခင်ဗျ? အိမ်စီးကားနဲ့ လိုက်ပို့သူများအတွက် အိမ်ပြန်ရောက်ရင် ကားကို ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းသင့်ပါလားခင်ဗျ?- mask တပ်၊ လက်ဆေး၊ ၆ ပေကွာ ခပ်ခွာခွာနေပေးပါ။ မသန့်ရှင်းသော လက်ဖြင့် မျက်စိ၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်တို့ကို မကိုင်မိအောင် သတိပြုပါ။ (face shield တပ်ထားခြင်းဖြင့်လည်း မျက်နှာကို လက်ဖြင့် လှမ်းကိုင်မိခြင်းမှ ကာကွယ်ရာ ရောက်ပါသည်) #နေ့စဥ်ပြုမူဆောင်ရွက်ရမည့်အချက်များကို ဤတွင် အကျယ်တဝင့် ဖတ်ရှုပါ
- အတတ်နိုင်ဆုံး ပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ရာတွင် အိမ်ပေါက်ဝတွင် ချထားပေးခြင်းဖြင့် လူချင်းထိတွေ့မှုမရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပါ၊ စကားပြောဆိုရန် ရှိပါက ဖြစ်နိုင်လျှင် ဖုန်းဖြင့်သာ အဆက်အသွယ် ပြုပါ။
- ကားစီးစဥ် ပြတင်းပေါက်များကို ဖွင့်၍ လေဝင်လေထွက် ရှိအောင် ပြုလုပ်ပါ။ ဤကာလ၌ ကားပေါ်တွင် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပူးကပ် ကြပ်ညပ်နေအောင် မထိုင်သင့်ပါ။
- ကားထဲ မျက်နှာပြင်များတွင် ကိုဗစ်ပိုးကပ်ငြိနေနိုင်သဖြင့် အခါအားလျော်စွာ ပိုးသတ်သန့်စင်ပါ၊ အသုံးများသော ကားဖြစ်ပါက နေ့စဥ်ပိုးသတ်သန့်စင်နိုင်လျှင် ကောင်းပါသည်။ (မိမိကားပေါ်တွင် သိသိသာသာ ဖျားနာနေသော ကိုဗစ်အတည်ပြုရောဂါသည် တင်ဆောင်ပြီးသည့်အချိန်ဆိုလျှင်တော့ ပိုးသတ်သန့်စင်ပြီးမှသာ ပြန်လည်အသုံးပြုပါ)
လက်ဖြင့် ထိတွေ့ကိုင်တွယ်မှုများသည့် မျက်နှာပြင်များ (ကားတံခါးလက်ကိုင်၊ ကားသော့၊ ကားစက်နှိုးသည့် ခလုတ်၊ အဲကွန်းခလုတ်များ၊ အချက်ပြ ခလုတ်များ၊ စတီရာတိုင်ဂွေ (steering wheel)၊ ဂီယာတံ၊ ၊ နေကာပြား)၊ ကားအတွင်းခန်း အခြားမာကျောသည့် မျက်နှာပြင်များကိုတော့ ဆပ်ပြာနှင့်ရေ၊ အနည်းဆုံး Alcohol 70% ပါသည့် အရက်ပြန် (သို့မဟုတ်) အိမ်သုံးပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည်သုံးပြီး နူးညံ့သောအဝတ်ဖြင့် သုတ်၍ ပိုးသတ်နိုင်ပါသည်။ သားရေမျက်နှာပြင်၊ သားရေထိုင်ခုံ (leather seat) နှင့် လက်ဖြင့် ထိနိုင်သည့် TV မျက်နှာပြင် touchscreen များကိုတော့ အရက်ပြန်များ၊ အစွန်းချွတ်ဆေးပါသည့် အိမ်သုံး ပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည်များ သုံးလျှင် ထိခိုက်ပျက်စီးစေသောကြောင့် ထိုအစား ရေနှင့် ဆပ်ပြာရည် အပျော့စားသုံးကာ သန့်ရှင်းနိုင်ပါသည်။ သားရေသား မဟုတ်သော ကားထိုင်ခုံကိုတော့ အိမ်သုံးပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည် ဖျန်းကာ အခြောက်ခံပါ။- ကိုယ်သုံးမည့် ပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည်အမျိုးအစား မသေချာပါက ကားအကြောင်း #တတ်ကျွမ်းနားလည်သူများနှင့် တိုင်ပင်သင့်ပါသည်။ 
4. အနံ့ပျောက်၊ နှာပိတ်၊ ချောင်းဆိုး ကျန်နေပါသေးတယ်၊ အနံ့ပျောက်တဲ့ ရက်ကနေ ၁၂ ရက် ခွဲနေပြီးရင် ခေါင်းအုံးတွေနဲ့ ဖက်လုံးတွေကို ဘယ်လိုသန့်ရှင်းပေးရမလဲ သိချင်လို့ပါရှင့်။လူနာရဲ့ အ၀တ်အစားများကို ဆပ်ပြာနှင့် ဘယ်လောက်ကြာ စိမ်ပြီးမှ လျှော်သင့်ပါလဲ ရှင့်?- လူနာ၏ အဝတ်အစားများ၊ သဘက်များ၊ အိပ်ယာခင်း၊ စောင်၊ ခေါင်းအုံးစွပ်များကို #သီးခြားခွဲလျှော်ပါ။
- အဝတ်များကို ဖြစ်နိုင်လျှင် ရာဘာလက်အိတ်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ပါ။ မိမိခန္ဓာကိုယ်နှင့် ကပ်၍ မသယ်ဆောင်ရပါ၊ #လက်တစ်ကမ်းအကွာထား၍သယ်ပါ။ အဝတ်များကို မခါရပါ။
- အဝတ်တွင် သိသာစွာ ပေကျံနေသောအရာ (ဥပမာ - လူနာ၏ အန်ဖတ်/ မစင် စသည်) ရှိပါက မလျှော်မီ ဦးစွာဖယ်ရှား၍ လူနာအသုံးပြုသည့် အိမ်သာ (သို့မဟုတ်) အဖုံးပါသော ပုံးတစ်ခုထဲသို့ စွန့်ပစ်ပါ။
- အဝတ်များကို ဆပ်ပြာမှုန့်နှင့် #ရေနွေးပူ (အပူချိန် 60-90⁰C (သို့) 140-194⁰F) အသုံးပြုကာ အဝတ်လျှော်စက်ဖြင့် လျှော်နိုင်ပါသည်။ အဝတ်လျှော်စက် မရှိပါက ပုံးအကြီးတစ်ခုထဲတွင် ဆပ်ပြာမှုန့်နှင့် ရေနွေးပူဖြင့် စိမ်ကာ တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် မွှေပါ။ (မိမိကို ရေပြန်မစင်အောင် ဂရုပြုပါ) ထို့နောက် ရေသွန်ကာ 0.05% ကလိုရင်း ပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည်ဖြင့် မိနစ် ၃၀ ကြာ စိမ်ပါ။ နောက်ဆုံးတွင် ရေဖြင့် သန့်စင်ပြီး နေပူထဲ လှန်းကာ အခြောက်ခံပါ။ အားလုံးပြီးလျှင် စနစ်တကျ လက်ဆေးဖို့ မမေ့ပါနှင့်။
- ခေါင်းအုံးနှင့် ဖက်လုံးတို့ကိုလည်း အစွပ်များ ချွတ်ကာ အထက်ပါနည်းအတိုင်း လျှော်ကာ နေပူလှန်း၍ အခြောက်ခံနိုင်ပါသည်။
0.05% ကလိုရင်း ပိုးသတ်သန့်စင်ဆေးရည် ဖျော်ပုံကို ဆက်လက် ဖော်ပြပေးလိုပါသည်။ ရေအေး လီတာနှစ်ဆယ် (20 L) တွင် အစွန်းချွတ်ဆေးရည် (5% sodium hypochlorite) 200 ml ထည့်၍ နှံ့အောင် မွှေကာ ရေနှင့်ဆေးရည်အချိုး 1:100 ဖြစ်အောင် ဖျော်စပ်ပါ။ ထိုအခါ 0.05% ကလိုရင်းဆေးရည်ကို ရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။ (ဖျော်စပ်ပြီးသားဆေးရည်ကို ဖျော်စပ်ပြီး ၂၄ နာရီအတွင်းသာ အသုံးပြုရန်၊ ၂၄ နာရီကျော်ပါက အာနိသင်လျော့ကျနိုင်ပါသည်) အစွန်းချွတ်ဆေးမှုန့် (35% calcium hypochlorite) ကို အသုံးပြုပါက ထမင်းစားဇွန်း ၂ ဇွန်းမောက်မောက် (30 gram) ကို ရေအေး 20 လီတာ (နှစ်ဆယ်လီတာ) တွင် ထည့်၍ နှံ့အောင် မွှေပါက 0.05% ကလိုရင်းဆေးရည်ကို ရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။- ဆေးရည်ဖျော်စပ်ပြီးပြီးချင်း မသုံးရပါ၊ ဓာတ်ပြုစေရန် #အနည်းဆုံးမိနစ်၃၀ခန့်စောင့်ရပါမည်။
- ဆေးရည်ဖျော်စပ်ချိန်တွင် တစ်ကိုယ်ရည်သုံး အကာအကွယ်ပစ္စည်းများ (personal protective equipment) ဖြစ်သည့် ခေါင်းစွပ်၊ ပလတ်စတစ်အကာအကွယ်မျက်မှန်၊ mask၊ ရင်ကာ (apron)၊ ရာဘာလက်အိတ်၊ လည်ရှည်ဖိနပ်တို့ကို ဝတ်ဆင်ထားရန် မမေ့ပါနှင့်၊ သို့မှသာ ဓာတုဆေးရည်များနှင့် ထိတွေ့မှု အန္တရာယ်ကင်းမည် ဖြစ်ပါသည်။
- ဆေးရည်ကို မျက်စိနှင့် ပါးစပ်ထဲမဝင်အောင် အထူးဂရုစိုက်ပါ။
- 0.05% ကလိုရင်းဆေးရည်မှာ #အပျော့စားဖြစ်သောကြောင့် ဆေးဖျော်ပြီးသည့်အခါ အကာအကွယ်မပါဘဲ လက်ဗလာဖြင့် ကိုင်တွယ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ သို့သော် mask တော့ တပ်ထားရပါမည်။
5. မင်္ဂလာပါ ကိုဗစ် second wave မှာ တစ်အိမ်လုံး positive ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်၊ အဖေ အောက်စီဂျင်ကျပြီး ဆေးရုံတစ်လ တက်ခဲ့ရပါတယ်၊ ဧရာဝတီ HDU ထိ ရောက်ခဲ့ပါတယ် … အခု တတိယ wave မှာ အရမ်းကို စိုးရိမ်လွန်ပြီး အိမ်ထဲက အိမ်ပြင်မထွက်တာ ၂ လ ရှိပါပြီ … အပြင်က စားစရာလာပို့သမျှကိုလည်း လူနှစ်ယောက် mask၊ face shield လက်အိတ်စွပ် အရက်ပြန်ဖျန်းပြီး တံခါးအပြင် တစ်ယောက် အိမ်ထဲ တစ်ယောက် သယ်ယူပါတယ်၊ ပါသမျှ ဆေးလို့ရတာ အကုန် ဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးပါတယ်၊ အမေလည်း ကြက် သားငါး အရွက်ဆေးရင်လည်း ကာဗာအပြည့်နဲ့ ဆေးပါတယ် ဆေးပြီးရင်လည်း ရေချိူး ခေါင်းလျှော်ပါတယ် … စိတ်ထဲမှာ နေရတာ psycho သဘောမျိုး ဖြစ်နေလို့ စိတ်သက်သာရာရအောင်နဲ့ ဘယ်လိုမျိုး နေ့စဉ်ဘဝမှာ ကာကွယ်နေထိုင်သင့်သလဲ သိချင်ပါတယ်၊ ကူးပြီးသား လူတွေရော Antibody ထွက်ပြီး ပြန်ကူးပြီး အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ပါသလား?- ကိုဗစ်ရောဂါကို သတိကြီးစွာ ကာကွယ်တာ အလွန်ကောင်းပါတယ်၊ သို့သော် စိုးရိမ်စိတ် မလွန်ကဲဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲခြင်းသည် မိမိအတွက် #မည်သို့မျှအကျိုးမရှိပါ။
- ကိုဗစ်ကို ခုခံကာကွယ်ဖို့ #စိတ်ရောကိုယ်ပါကျန်းမာနေမှ ဖြစ်မှာပါ။
- #နေ့စဥ်ဘဝမှာပြုမူနေထိုင်ပုံနှင့် #ကိုယ်ခံအားကောင်းအောင်ပြုမူပုံတို့ကို ဤတွင် အကျယ်တဝင့် ဖတ်ပေးပါ။
- အပြင်မှ ယူလာသော ပစ္စည်းများကို ပိုးသတ်ဖို့ လို/မလိုကို ဤပိုစ့် မေးခွန်း ၁ တွင် ဖတ်ရှုပေးပါ။
- ကိုဗစ်ပြန်ဖြစ်နိုင်လားမေးခွန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဤပိုစ့် မေးခွန်း ၅ တွင် ဖြေပြီး ဖြစ်ပါတယ်
- ဒုတိယအကြိမ် ကိုဗစ်ထပ်မံကူးခံရချိန်တွင် ရောဂါပြင်းထန်မှု ရှိ/မရှိကတော့ ထိုအချိန်တွင် ရှိသည့် ကိုယ်ခံအား၊ မိမိကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ကိုဗစ်ကို ခုခံနိုင်သော ပဋိဇီဝပစ္စည်းပမာဏ (antibody level) တို့အပေါ်တွင် မူတည်နိုင်ပါသည်။
6. B ပိုးရှိတဲ့သူ အနံ့ပျောက်သွားလို့ပါရှင့်၊ ဘာတွေ ကြိုတင်ကာကွယ်ထားသင့်ပါလဲ ရှင့်? ခုတော့ အခြေအနေကောင်းပါတယ်။- အသည်းရောင် အသားဝါရောဂါ ဘီပိုး၊ စီပိုး (Hepatitis B & C) ရှိသည့် လူများသည် ကိုဗစ်ရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရပါက သာမန်လူများထက် #ပို၍ရောဂါပြင်းထန်နိုင်ပါသည်၊ အထူးသဖြင့် ရောဂါအခံ #ထိန်းချုပ်မှုမကောင်းသည့်သူများတွင် ရောဂါပြင်းထန်နိုင်ခြေ များပါသည်။
- ထို့ကြောင့် ထို့ကဲ့သို့ ရောဂါအခံတစ်ခုခု ရှိသူများသည် မိမိ၏ အခံရောဂါကို ထိန်းချုပ်မှု ကောင်းအောင် ဆရာဝန်နှင့် #ပုံမှန်ပြသ၍ ဆေးကုသမှု ခံယူသင့်ပါသည်။
- ထိုသူများအဖို့ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ #ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အခွင့်သင့်လျှင် ထိုးထားပါ။ ကျန်သည့် ကာကွယ်နည်းများကတော့ ပုံမှန်အတိုင်း အများနည်းတူ mask တပ်၊ လက်ဆေး၊ ခပ်ခွာခွာ နေပေးပါ။ (အကျယ်တဝင့်ကို အထက်ပါ မေးခွန်း ၅ ရှိ အဖြေကို ပြန်လည် ရည်ညွှန်းအပ်ပါသည်)
